مرتبط با : زیارات و ادعیه , 

(اگر مردم میدانستند عظمت این دعا در نزد خدا و سرعت استجابت این دعا برای کسی که آن را می‏خواند برای بدست آوردن آن بر روی همدیگر شمشیر می کشیدند!)
متن و ترجمه دعا

'e'e .ejfj(1g) h 41- /9'j 3-1


معرفی اجمالی کتاب عرفانی «شرح دعای سحر» از حضرت امام(ره)

اولین اثر امام در 27 سالگی

کتاب «مختصر فی شرح الدعاء المتعلق بالأسحار» که با ترجمه آقای فهری به‏نام «شرح دعای سحر» معروف شد اولین تألیف امام خمینی(ره) می‏باشد و تألیف آن به سال 1347 هجری قمری یعنی وقتی که از عمر امام(ره) فقط بیست وهفت بهار می‏گذشت برمی‏گردد.



کتاب شرح دعای سحر در همان سالی تألیف شده‏است که مرحوم شاه‏آبادی به قم آمدند و نوشتن این کتاب در اولین سال آشنایی امام با ایشان نشان می‏دهد که امام قبل از آیت‏الله شاه‏آبادی فلسفه و عرفان خوانده بودند و استاد دیده بودند.

انگیزه‏ى تألیف‏ شرح دعای سحر

حضرت امام(ره) غرض از تدوین كتاب را چنین بیان مى‏دارند: «...از آنجایى كه یكى از بزرگترین نعمت‏ها بر بندگان و رحمت گسترده در میان اهل شهرها، دعاهایى است كه از گنجینه‏هاى وحى و شریعت و حاملان دانش و حكمت نقل شده.

زیرا همین دعاهاست كه رابطه‏ى معنوى میان خالق و مخلوق و رشته‏ى پیوند میان عاشق و معشوق است، و وسیله‏اى است براى درآمدن به اندرون قلعه‏ى محكم، و چنگ زدن به آن دستاویز استوار و ریسمان پرتوان...پس خواستم كه آن را از بعضى جهات به مقدار آمادگى خویش، با توانى اندك و آگاهى ناچیزى كه دارم شرح كنم.»

اسم اعظم خدا در این دعاست

دعای سحر یا به بیان امام خمینی در شرح دعای سحر « دعای مباهله » از ادعیه ایست که از امام محمد باقر علیه السلام نقل شده‏است.

سیدبن طاووس در کتاب اقبال پس از نقل این دعا از قول امام باقر علیه السلام روایتی به این مضمون نقل می‏نماید:

اگر مردم عظمت این دعا در نزد خدا و سرعت استجابت این دعا برای کسی که آن را می‏خواند برای بدست آوردن آن بر روی همدیگر شمشیر می کشیدند!

و در روایت دیگری از قول ایشان نیز این‏چنین نقل می‏کند:

اگر سوگند یاد کنم که اسم اعظم خدا در این دعاست، سوگندم درست است. پس هرگاه دعا کردید در دعا کوشش کنید که این دعا از علوم پنهانی است. پس آن را پنهان کنید مگر از اهلش. منافقین و تکذیب‏کنندگان و انکارکنندگان از اهل این دعا نیستند و این دعا دعای مباهله است؛ می‏گویی: اللهم إنی اسئلک من بهائک بأبهاه....

کتابی برای آشنایان به فلسفه و عرفان

این اثر به زبان عربی نوشته شده است و مباحث مطرح شده در آن به گونه ایست که آشنایان با اصطلاحات فلسفه و عرفان می‏توانند از آن استفاده کنند.

ترجمه این کتاب به همراه شرح مختصر برخی از مباحث مطرح در کتاب پس از انقلاب اسلامی توسط سید احمد فهری از شاگردان امام(ره) صورت پذیرفته‏است.

حضرت امام(ره) در این کتاب از اسرارالصلاة حاج میرزا جواد ملکی و تعلیقه آقا محمدرضا قمشه ‏ای بر شرح فصوص قیصری و شرح اسماء حاجی سبزواری و فتوحات محیی الدین و تأویلات عبدالرزاق کاشی و شرح قیصری بر فصوص و شرح مفتاح‏الغیب فناری و قبسات میرداماد و اسفار ملاصدرا و برخی کتب فیض و نیز کتاب الهیئة والاسلام مرحوم سید هبة ‏الله شهرستانی یاد و مطلب نقل می ‏کند که این آخری نشان می‏دهد که امام کتابهای جدید را هم می‏خواندند.

ساختار كتاب‏

كتاب شرح دعای سحر بر محور فصل‏بندى و ابواب خاصى تنظیم نشده است بلكه بر اساس جملات دعاى سحر تدوین یافته، و در ذیل هر یك از 22 فقره‏اى كه نام‏هاى خداوند بیان شده است شرحى پیرامون آن جملات به نگارش در آمده است مثلا در ذیل فقره اول دعا سرفصل‏های زیر آمده است:

« اللهم إنی أسألك من بهائك بأبهاه... »

- جامعیت انسان همه‏ى عوالم را

- سر ابتداء به «اللهم» در أدعیه‏

- حقیقت اخلاص‏

- طریقه‏ى سلوك شیخ الأنبیاء

- فرق میان بهاء و جمال‏

- فرق میان صفت جلال و جمال‏

همان‏گونه که قبلا هم اشاره شد، اندیشه‏هاى امام(ره) در كتاب مزبور شامل نكات عمیق فلسفى و عرفانى است و به تعبیر دیگر این کتاب اثری است که مخاطب خاص دارد و خود، نیازمند تبیین و شرح اصطلاحات و مفاهیم است.

منبع : تبیان